Yeni Medya Sanatı Olarak Video Haritalama: Kamusal Alanın Mekânsal Dönüşümü Üzerine Etkisi

Abstract

Video haritalama, yapı yüzeylerine ve kamusal alanlara projeksiyon teknolojisi kullanılarak görsel içeriklerin yansıtılması yoluyla mekânın deneyimsel ve mekânsal olarak yeniden biçimlendirilmesini sağlayan bir yeni medya sanatı tekniği ve pratiğidir. Bu teknik, geçici veya kalıcı biçimlerde mekâna entegre edilerek, fiziksel çevreyi estetik, sosyal ve mekânsal açılardan dönüştürme potansiyeline sahiptir. Son yıllarda kentlerin kamusal alanlarında farklı amaçlarla gerçekleştirilen video haritalama uygulamaları, yalnızca görsel bir etki yaratmanın ötesinde, toplumun taleplerini ve beklentilerini mekâna yansıtan güçlü bir ifade aracı haline gelmiştir. Toplumun kamusal alana yönelik artan ilgisi ve sanatsal beklentileri, bu alanların fiziksel yapısında dönüşümler gerektirmekte; video haritalama uygulamaları, kamusal mekânın daha esnek, katılımcı ve işlevsel bir yapıya dönüşmesine olanak sağlamaktadır. Video haritalamanın toplumla kurduğu ilişki, kamusal alanlarda bulunma süresi ile doğrudan ilişkilidir. Geçici uygulamalar anlık deneyimler ve algısal değişimler yaratırken, kalıcı uygulamalar kamusal alanın kimliğini şekillendirerek mekânsal düzenlemeleri teşvik edebilmektedir. Bu tezin amacı, video haritalama uygulamalarının kamusal alanın dönüşümündeki potansiyelini incelemektir. Bu tez kapsamında, öncelikle kamusal sanatın ve yeni medya sanatının kamusal alan ve toplum üzerindeki etkileri kuramsal düzeyde incelenmiştir. Bu çerçevede, yeni medya sanatı pratiği olarak video haritalama uygulamaları ele alınmış; yurt dışında gerçekleştirilen örnekler geçici ve kalıcı nitelikleri üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Daha sonra Türkiye'de gerçekleştirilen video haritalama uygulamaları değerlendirilmiş ve bu uygulamaların ağırlıklı olarak geçici nitelikte olduğu gözlemlenmiştir. Ankara kent meydanlarında video haritalama uygulamasının gerçekleştirilebilirliği araştırılmış; uygun bulunan alanlar için öneri geliştirilmiştir. Ulus, Kızılay ve Anadolu Meydanları özelinde, içerikler tematik olarak kategorize edilmiş ve her bir alanın fiziksel ve işlevsel özellikleri doğrultusunda kamusal alanda mekânsal düzenleme önerileri sunulmuştur.

Video mapping is a new media art technique and practice that enables the experiential and spatial reshaping of space by projecting visual content onto building surfaces and public spaces using projection technology. This technique has the potential to transform the physical environment in aesthetic, social and spatial terms by being integrated into the space in temporary or permanent forms. In recent years, video mapping applications carried out for different purposes in public spaces of cities have become a powerful means of expression that reflects the demands and expectations of society to space, beyond creating only a visual effect. The increasing interest and artistic expectations of society towards public spaces necessitate transformations in the physical structure of these spaces; video mapping applications enable the transformation of public spaces into a more flexible, participatory and functional structure. The relationship established by video mapping with the society is directly related to the duration of stay in public spaces. While temporary applications create instant experiences and perceptual changes, permanent applications can shape the identity of the public space and encourage spatial arrangements. The aim of this thesis is to examine the potential of video mapping applications in the transformation of public space. Within the scope of this thesis, firstly the effects of public art and new media art on public space and society were examined at a theoretical level. In this context, video mapping applications were discussed as a new media art practice; examples realized abroad were comparatively analyzed in terms of their temporary and permanent qualities. Then, video mapping applications realized in Türkiye were evaluated and it was observed that these applications were mostly temporary. The feasibility of video mapping application in Ankara city squares was investigated; suggestions were developed for suitable areas. In the case of Ulus, Kızılay and Anadolu Squares, the contents were thematically categorized and spatial arrangement suggestions were presented in the public space in line with the physical and functional characteristics of each area.