Rus Çarlık Bürokrasisindeki Son Muhafazakar: Konstantin Pobedonostsev

Abstract

On dokuzuncu yüzyıl Rus muhafazakar bürokrat ve aydın çevreleri Rusya İmparatorluğunda 1860'lar ve 1870'lerde büyük reform hareketinin bir uzantısı olarak hızla liberalleşen bürokratik ve entelektüel çevrelerden rahatsızlık duymaktaydı. Bu muhafazakarlar arasında önde gelen ve reform karşıtlığının sembol isimlerinden biri olan Konstantin Pobedonostsev de Batı modelindeki reform hareketinin bürokraside ve toplumda yozlaşmanın kaynağını oluşturduğunu savunmaktaydı. Pobedonostsev, Çar III. Aleksandr'a mektuplarında bürokrasideki liberal dönüşümün durdurulmasını tavsiyesi ederek, liberal yozlaşmış bürokratlar hakkında Çarın görüşlerini etkilemek amacıyla detaylı bilgiler sunmaktaydı. Çarlık yönetimi ile sıradan Rus halkı arasındaki bağı kurmakla görevli olan kişi olarak ön plana çıkan Pobedonostsev, Rus bürokrasisinde liberal reformları engellemek için yoğun bir mücadele vermekteydi. Bu yolda Çar III. Aleksandr ile olan yakın ilişkisinden faydalanarak Çara sık sık mektuplar ve raporlar göndermekteydi. Ayrıca, Pobedonostsev'in ober-prokurorluk (Kilise yüksek temsilciliği) dönemindeki faaliyetleri Rus siyasal yaşamında Kilise'nin etkisini göstermesi açısından önem arz etmektedir. Bu makalede, Pobedonostsev'in Rus muhafazakarlığının önde gelen bir temsilcisi olarak on dokuzuncu yüzyıl Rus siyasi düşüncesi üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılacaktır. Türkçe literatürde bu güne kadar çalışılmamış olan bu konunun literatüre önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.