AB Tasarruflarının Türkçe Çevirilerinin Revizyon Süreci

Abstract

Revizyon, çeviri sürecinin bir parçası olarak nihai ürünü şekillendirmede önemli bir göreve sahiptir. Bu çalışmada, bir aday ülke olarak Türkiye’yi de ilgilendiren Avrupa Birliği (AB) tasarruflarının Türkçe çeviri ve revizyon süreçlerine değinilmiştir. Dilbilimsel, teknik ve hukuki revizyon kategorilerinin ne olduklarına yer verilmişse de asıl odak dilbilimsel revizyon olmuştur. Bu çalışmada, AB tasarruflarının çeviri/revizyon sürecinden sorumlu tek yetkili kurum olan AB Başkanlığının çeviri/revizyon politikası ele alınarak oldukça özel kapsamlı, özgün ve fark yaratan bir çalışma yürütmek amaçlanmıştır. Revizyonu tamamlanmış ürünlere daha çok yerlileştirme mi yoksa yabancılaştırma mı uygulandığı araştırılmıştır. Bu nedenle, revizyonu tamamlanmış metinlerdeki AB Başkanlığı politikaları makalede tartışılmıştır. Çalışmanın amacı, revizyona tabi tutulan çeviride ve revizyonda kullanılan izlemleri göstererek nicel ve nitel gözlemler sunmak; ayrıca bu izlemleri üst kategoride yerlileştirme veya yabancılaştırma kavramlarında toplayarak yüzdelik oranlarını göstermektir. Luc van Doorslaer tarafından ortaya konan çeviri süreçleri ve çeviri izlemleri ile değerlendirme yapılmıştır. Bu çalışmada Türkçe çevirisi ve revizyonu tamamlanmış olan AB tasarrufları belli bir zaman aralığı kısıtlaması içinde taranarak incelemeye değer örneklere yer verilmiştir. Teknik terimlerin revizyon için zorluk yarattığı zamanlarda bir seçenek olarak ilgili AB tasarruflarının Almanca ve/veya Fransızca dil versiyonlarına da bakılmıştır. İncelenen çeviri ürünleri ve revizyondan geçen çeviri ürünlerinde kullanılan süreçler istatistiğe dökülmüş, grafiklerle görselleştirilmiş ve yorumlanmıştır.

Revision is a part of the translation process, and it has an essential role in shaping the final product. Turkish translation and revision processes of the acts of EU, which concerns Turkey as a candidate country, are discussed in this article. Although the linguistic, technical, and legal revision categories are included, the focal point is the linguistic revision. In this article, it is intended to conduct a considerably specific, original, and distinctive study discussing the translation/revision policy of the Directorate for EU Affairs in Turkey, which is the only authorized institution responsible for the translation/revision process of EU acts. It is searched whether the revised products are mostly foreignized or domesticated. Thus, the final comment and conclusion about the policy of the Directorate for EU Affairs in the revision and finalized texts are discussed. The idea behind this article is to present quantitative and qualitative findings about the translation/revision policy by showing the strategies employed in the translation subjected to revision and in the revision itself. Moreover, it aims to show percentages of the strategies used both in translation and revision by putting them in a supercategory under the concept of domestication and foreignizing. The methodology is based upon translation procedures and translation strategies of domestication and foreignizing which were introduced by Luc van Doorslaer (2007, as cited in Munday, 2016). EU acts, whose translations and revisions are completed, are overviewed with a certain year limitation and examples that are worth analyzing are presented in this article. When technical terms create a challenge for revision, French and/or German-language version of the EU acts are referred to. Procedures employed in the translated and revised products are given as statistical data, visualized through a table, and enriched with comments.