Evlilik Öncesi Muayene ve Testlerin Hukuksal Niteliği

Abstract

Türkiye’de evlenmek isteyen kişiler, evlenebilmek için zorunlu olarak bazı test ve muayenelere tabi tutulmaktadır. Bu testler genellikle cinsel veya kalıtsal yolla geçen bir hastalık olup olmadığını belirlemeye ilişkindir. Ancak muayene ve testler arasında sadece akıl hastalığı muayenesinin bugün için geçerli bir yasal dayanağı vardır, diğerleri ise yönetsel işlemlere dayandırılarak yapılmaktadır. Diğer yandan bu testlerin ve muayenelerin yasal dayanağı ister olsun ister olmasın evlenmek için zorunlu tutulması ve hastalığı belirlenen kişilerin evlenmelerine izin verilmemesi, evlenme hakkını özüne dokunur biçimde ölçüsüzce sınırlamaktadır. Ayrıca hastanın bilgilerinin üçüncü kişilerle paylaşılmamasına yönelik gizlilik ilkesi, hastalığın varlığına veya yokluğuna ilişkin düzenlenen sağlık raporlarıyla ihlal edilmektedir. Kanımızca eş adayları, zorunlu test ve muayeneye tabi tutularak, haklarında sağlık raporu düzenlenmek yerine, evlenme işlemlerinin yürümesi için hekime cinsel ve kalıtsal yolla geçen hastalıklar konusunda danışma yükümlülüğü getirilmesi ve yetkili makama eş adaylarının aydınlatıldığına dair yazı verilmesi yeterli olmalıdır.