Roma Hukukunda Evlenme Engelleri

Abstract

Roma’da aileye verilen önem evlilik kurumunun yapısında kendini\rgöstermektedir. Evliliğin kendine has bir takım şekli şartlarının yanında,\rhukuk evliliğin mümkün olmayacağı, yasa karşısında hüküm ve sonuç\rdoğurmayacağı halleri düzenlemiştir. Bunları evlenmenin mutlak engelleri\rve nisbî engelleri olarak ikiye ayırarak incelemek mümkündür. Evlenmenin\rmutlak engelleri, bir kimseyi bütünüyle evlenmekten alıkoyan engellerdir.\rEvlenme ehliyeti de diyebileceğimiz conubium’un, özgürlük durumu,\rvatandaşlık durumu ve akrabalık ilişkisi sebebiyle bulunmuyor olması bu\rengellerden biridir. Diğerleri ise; evlenme yaşı, pater familias’ın rızasının\rolmaması, akıl hastalığı bulunmama, monogami şartı ve hadım edilmiş\rolmama şartıdır. Bu kişilerin yaşadıkları birliktelikler evlilik\rolmayacağından, evlilikten ileri gelen soy bağı, miras gibi hakları da\rbulunmayacaktır. Evlenmenin nisbî engellerinde ise kişiler bu şekilde\rbütünüyle ve kayıtsız şartsız bir ehliyetsizlik içinde değildir. Bu tür engeller\rkişileri belirli kişiler yahut belirli bir zaman bakımından evlilikten alıkoyar.\rBunlar da; sınıf ve derece farkından kaynaklanan, görev ve mevkiden\rkaynaklanan, askerlik görevinden kaynaklanan ve matem süresinden\rkaynaklanan engellerdir. Evlenme engellerinin ihlali her iki tür engel için de\revliliğin geçersizliği ve ondan kaynaklanan medeni hakların meydana\rgelmemesi yanında praetor tarafından infamia ile damgalanma cezasına tabi\rtutulmuştur.