Doktora Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14411/11237
Browse
4 results
Search Results
Doctoral Thesis Stratejik İnsan Kaynakları Transferinde Sosyal Ağların Rolü: Türkiye Yükseköğretim Kurumları Üzerine Uygulama(2023) Ibrahım, Abdelmeneim; Tuzlukaya, ŞuleYükseköğretim kurumları arasında öğretim üyesi transferi olgusunu anlamak, yükseköğretim sistemlerini geliştirmek ve yükseköğretime artan talebi karşılamak için kritik öneme sahiptir. Türkiye'deki devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının sayısı son yıllarda artmasına rağmen, yükseköğretime erişim ve yükseköğretimin kalitesi, yükseköğretim sektöründe birbiriyle bağlantılı iki önemli sorundur. Sonuç olarak bu araştırmanın amacı, Stratejik İnsan Kaynağı olan öğretim üyelerinin Türk Yükseköğretim Kurumları arasındaki transferini Kaynak Temelli ve sosyal ağ bakış açısıyla açıklamaktır. Aynı zamanda Türk Yükseköğretim Kurumları arasında öğretim üyesi transferi için oluşturulan sosyal ağ ilişkilerinin anlamını ve içeriğini anlamak ve bunlarda oluşan kilit aktörleri ve kalıpları belirlemektir. Araştırma, 208 Türk Yükseköğretim Kurumunun tamamı ve 182.764 öğretim üyesi hakkında toplanan ikincil verileri işleyerek nesnel bir değerlendirme nicel metodolojisini benimsemektedir. Veri kullanımının etkinliğini ve verimliliğini artırmak için her biri kendi veri işleme stratejisine sahip iki araştırma yöntemini birleştirmektedir. İlk olarak, araştırma sorularının geliştirilmesine ve ele alınmasına yardımcı olan genel eğilimleri ve altta yatan ayrıntıları ortaya çıkarmak için Python kodlamasını kullanan bir Keşif Çalışması kullanıldı. Keşif Çalışmasının çıktıları Gephi yazılımı tarafından Sosyal Ağ Analizi ile işledikten sonra nihai sonuçlara ulaşmak üzere kullanıldı. Araştırmanın bulgularına göre, sosyal ağın içeriği Türkiye'nin 81 ilinde bulunan 205 Türk Yükseköğretim Kurumu arasındaki ilişki iken, diğer 3 Türk Yükseköğretim Kurumu Türk Yükseköğretim Kurumları arasındaki geçişte aktif olmamakta, bu durum öğretim üyesi eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Bu ilişkiler, 1965'ten 2022'ye kadar 57 yıllık bir süreçte 41.544 öğretim üyesinin ve buna bağlı olarak 61.745 transferin bir sonucu olarak oluşturulmuştur. Buna ek olarak, çalışma yatay geçişte coğrafi konum, yasal durum, Türkiye Yükseköğretim Kurumunun yaşı ve akademik sıralama gibi yatay geçiş üzerinde niceliksel ve yönlü bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, araştırma, dört ayrı merkezilik ölçüsünün her birinde merkezi Türk Yükseköğretim Kurumlarını ve bu sosyal ağ içinde geliştirilen yedi Türk Yükseköğretim Kurumu topluluğunu ortaya çıkarmaktadır.Doctoral Thesis Proje Paydaş Yönetiminde Sosyal Ağ Teorisi Yardımıyla Yeni Bir Yönetsel Çerçeve Geliştirilmesi(2023) Hafızoğlu, Mustafa; Tuzlukaya, Şule; Tuzlukaya, Şule; Tuzlukaya, Şule; Business; BusinessSosyal Ağ Teorisi, sadece bireyin ya da organizasyonların özelliklerine odaklanmak yerine bireyler ya da organizasyonlar arasındaki ilişkiyi de dikkate alarak diğer teorilerden farklılaşmaktadır. Teori, bu yönüyle proje yönetimi akademisyenlerine ve profesyonellerine paydaşlar arasındaki projeyle ilişkili iletişimdeki değişimin nasıl öngörülebilir sonuçlar tespit etmeye yardımcı olabileceğini gösterebilmektedir. Bu çalışma ile proje organizasyonundaki ağların zaman içindeki değişimlerini araştırarak sosyal ağ teorisine katkı sağlamak ve zaman ekseninde ağ yapısındaki değişimi modelleyebilecek bir çerçeve sunmak amaçlanmaktadır. Ağların geçici yapısı her ne kadar zamana bağlı olarak değişim gösterecek olsa da sosyal ağ teorisi literatüründe bu alanda çalışmaya ihtiyaç vardır. Proje organizasyonları dinamik ve geçici organizasyonel yapılarıyla ağlardaki değişimi araştırmaya son derece uygundur. Bu çalışma, nitelik tabanlı ve paydaşların güç, etki ve ilgi gibi karakteristik özelliklerine dayanan geleneksel proje paydaş yönetiminden sosyal ağ teorisinin özünü oluşturan ilişki tabanlı paydaş yönetimine doğru değişimi sunmaktadır. Bu değişim aynı zamanda ağdaki zaman eksenindeki farklılıklardan elde edilen eğilimleri ölçüp belirlenen önermelere destek bularak şu araştırma sorularına cevap bulabileceğimiz bir imkân da sağlamaktadır: (1) Ağın zaman eksenindeki değişimini ve dinamizmini kullanarak ağ hakkında nasıl bir sonuca ulaşılabilir? (2) Geleneksel proje paydaş yönetimi çerçevesi sosyal ağ teorisini kullanarak geliştirebilir mi? Bu çalışma yukarıdaki sorulara cevap bularak proje ağlarında proje ile ilgili iletişimin daha etkili yapılmasının proje paydaşlarının memnuniyetini arttıracağını ve dolayısıyla proje başarısına olumlu etkisi olacağını göstermeyi amaçlamaktadır. Bunun yanı sıra bu tez gelişen ağların değişimlerini analiz ederek hem yapısal değişimin hem de pozisyonel değişimin ağdaki ilişkilere ve sonuçlarına etkisini bularak sosyal ağ teorisine katkı sunmayı hedeflemektedir.Doctoral Thesis Ağdüzeneklerde Makine Öğrenmesi Algoritmaları Yoluyla Örüntü Tanılaması ve Bağlantı Tahminlemesi: Kiracı Karması Vakası(2023) Asbaş, Caner; Tuzlukaya, ŞuleAğdüzeneğini derinlemesine anlamak ve yorumlamak, yüksek dinamizm ve eksik veri nedeniyle oldukça zorlu olabilmektedir. Dinamizm ve eksikliklerin üstesinden gelebilmek için ağdüzeneğindeki düğümler arası potansiyel veya olası bağları tahmin etme çabalarına bağlantı tahminlemesi, belirli patikaları tanımlama uygulamalarına ise örüntü tanılama denilmektedir. Bu çalışmanın temel amaçlarından ilki, dinamizm ve eksik veri nedeni ile meydana gelen ağdüzeneği değişimi ve evrimini, örüntü tanılama ve bağlantı tahminleme problemi olarak formüle ederek bir yapay zeka - makine öğrenmesi çözümü geliştirmektir. Alışveriş merkezi karmaşık ve büyük bir örgüt sistemi olarak tanımlanmaktadır. Kiracı karması ya da kiracı(lar) kümesi, alışveriş merkezindeki tür, boyut, konum, hizmet/ürün sınıflandırmaları benzeri parametreleri içerir. Alışveriş merkezinin hayatta kalması ve başarısının sürdürülebilir olması, öncelikle kiracı karmasının analiz edilmesi ve planlanması ile ilintilidir. Dolayısı ile, bu çalışmanın bir diğer önemli hedefi, alışveriş merkezindeki iç mekan yaya trafiğinin ağdüzeneği olarak modellenmesiyle kiracı karması probleminin ağdüzeneklerde örüntü tanılama ve bağlantı tahminleme görevi ve işlemi olarak tekrar formüle edilmesidir. Böylelikle, ziyaretçilerin sosyoekonomik ve demografik parametreleri ile, mağaza ve alışveriş merkezi tercihleri üzerinden kiracı karması için yapay sinir ağı modellemesine dayalı yeni bir çözüm yöntemi önerilmektedir. Çalışma kuramsal olarak, ağdüzenekleri ve ağdüzeneklerinin değişim - evrim mekanizmaları için analitik ve matematiksel bir çözüm sunmaktadır. Bu sayede, ağdüzeneğindeki bağlar, bağları kuran aktörlerin özelliklerine ve tercihlerine bağlı olarak analiz edilebilir, sınıflandırılabilir ve tanımlanabilir. Ayrıca, özellik ve tercihlere göre düğümler arasındaki olası veya potansiyel bağlar, yapay sinir ağları modellemesiyle tahmin edilebilmektedir. Çalışma aynı zamanda metot açısından, yapay zeka - makine öğrenmesi yöntemlerini, özellikle yapay sinir ağlarını, ağdüzeneklerde bağları kuran veya kiracı karmasında iç mekan yaya trafiğini üreten aktörlerin yan bilgileri temelinde hem ağdüzenek araştırmalarına hem kiracı karması problemine, yeni bir yaklaşımla entegre edilebilmiştir. Bu çalışmada önerilen ve geliştirilen yaklaşım ve metot ile ağdüzenek evrim ve değişim mekanizmaları ile kiracı karması problemi için en azı %90 olmak üzere ortalama %96 başarı sağlanmıştır.Doctoral Thesis İşyeri ve Çalışan Performansı Açısından Örgütsel Sosyal Uyumu: Stk'ların Örneği(2021) Al-bayatı, Emad Anwer Abdulhameed; Tuzlukaya, ŞuleGöçmen işçi oranının çok yüksek olduğu bir çalışma ortamında, çalışma ekibindeki uyumunçalışanın performansı üzerindeki etkisinin ölçülebilmesi, insan kaynakları ile performans kavramları arasındaki ilişkiyi anlamak için iyi bir fırsattır. Bu araştırmada temel olarak Türkiye'deki STK kuruluşlarında çalışan göçmen çalışanların sosyal ve örgütsel yönlerinin ele alınması amaçlanmıştır. Bu nedenle, içinde bulundukları örgütsel yapı içindeki uyumlarına ek olarak, sosyal açıdan iş arkadaşları arasındaki uyumlarına odaklanmaktadır. Çalışma, göçmen işçiler ile onların yerel iş arkadaşlarının örgütsel uyumu arasında sosyal ve görev (örgütsel) olmak üzere her iki açıdan karşılaştırma çerçevesini dikkate almaktadır. Araştırma, hedeflenen değişkenleri ölçmede güvenilirlik ve yeterlilik için önceden test edilmiş ölçekleri içeren bir anket aracı aracılığıyla öznel bir değerlendirme metodolojisini benimsemektedir. ÖSU ölçeğinin temelini oluşturmak için seçilen araç araştırılmış ve sosyal uyumu ve örgütsel uyumu ölçmede başarılı olduğu kanıtlanmıştır. Türkiye'deki STK'ların yerli ve göçmen çalışanlarından toplam 392 geçerli anket toplanmıştır. İstatistiksel analizin bulguları, ÖSU ve ÇP ölçeklerinin modellerinin uygunluğunu DFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi) modeli kullanarak göstermiştir. Betimleyici istatistiklerde, yerel çalışanlar ÖSU ve ÇP boyutlarının çoğunda daha yüksek ortalama puanlar almıştır. Örgütsel sosyal uyumun çalışan performansı üzerindeki etkisi ÖSU ölçeği aracılığıyla gösterilmiştir. Etkilerin doğası ve kapsamı bir boyuttan diğerine farklılık göstermiştir. Olumlu, olumsuz veya 0,05 düzeyinde anlamlı etkiler, yapısal eşitlik modellemesi analizi ile gösterilmiştir. Boyutların çoğuna bakıldığında, ÖSU ve ÇP değerlendirmelerinde cinsiyet, yaş, medeni durum, iş deneyimi, gelir ve ekip büyüklüğü grupları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. ii Bununla birlikte, ÖSU ve ÇP değerlendirmelerinde eğitim düzeyi, Türkçe dil yeterliliği, uyruk ve çalışma düzeyi grupları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.