Doktora Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14411/11237

Browse

Search Results

Now showing 1 - 5 of 5
  • Doctoral Thesis
    Bulut Bilişim için Bir Enerji Optimizasyon Algoritması
    (2024) Şereflişan, Oğuzhan; Koyuncu, Murat
    Bu tezde, özellikle enerji tüketimini optimize etmeye odaklanan, konteyner yönetimi için özel olarak uyarlanmış Sanal Makine (VM) tahsisi için kullanılan Best-Fit algoritmasının varyantlarının ve Genetik Algoritmaların (GA'lar) yenilikçi entegrasyonu incelenmektedir. Bulut hizmetlerine olan artan talep, daha enerji verimli veri merkezi yönetim stratejilerinin geliştirilmesini gerektirmiştir. Geleneksel VM tahsis yöntemleri genellikle optimal kaynak kullanımını hedefleseler de artan enerji israfına yol açabilmektedirler. Bu araştırma, verimli bir şekilde kutu paketleme problemlerinde kullanılan ve enerji kullanımını baz alarak genetik algoritmanın seçme işlemi için uyarlanan ve enerji tüketimi odaklı olarak Best-Fit algoritması varyantı ile enerji kullanımına ve gelen iş yüküne göre değişken olan Genetik Algoritma varyantının birlikte uyarlanmasına dayanan, yeni bir yaklaşım önermektedir. Bu yaklaşım Maksimum Kullanıma Dayalı Genetik Algoritma (MUBGA) olarak adlandırılmıştır. MUBGA, VM'leri kaynak kullanımındaki boşlukları minimize etmek için sanal makineleri ve konteynerleri akıllıca tahsis ederken, GA bileşeni, tahsis stratejisini, sürekli olarak değişen yük ve altyapı koşullarına uyum sağlamak üzere evrimleştirir. CloudSim ortamında yapılan bir dizi simülasyon, önerilen modelin enerji verimliliği ve hesaplama yükü açısından standart tahsis stratejilerine karşı performansını değerlendirmiştir. Ayrıca MUBGA, VM yerleştirme ve seçim aşamalarında, daha önce test edilmiş olan İlk Uyan (FF), Çeyrekler Arası Aralık (IQR), Maksimum Korelasyon (MC), Minimum Taşıma Süresi (MMT), Medyan Mutlak Sapma (MAD), Yerel Regresyon (LR) ve Statik Eşik (THR) gibi mevcut algoritmalar ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, MUBGA olarak adlandırılan yeni geliştirilen algoritmanın, Hizmet Seviye Anlaşması (SLA) konusunda hafif bir hizmet kaybı olsa bile, özellikle büyük veri merkezlerinde, belirgin bir enerji tasarrufu sağladığını göstermektedir. Bu çalışma ile gerçek dünya bulut bilişim ortamlarında bu hibrit yaklaşımın potansiyelini ortaya konmaktadır. Bu çalışma, sadece konteyner tahsisinde teorik ilerlemelere katkıda bulunmakla kalmayıp, aynı zamanda veri merkezlerinde enerjiye duyarlı kaynak yönetimi için pratik sonuçlar sunmaktadır.
  • Doctoral Thesis
    Yiyecek içecek sektörü için çok ürünlü, çok aşamalı üretim planlamasına yönelik model ve karar destek sistemi önerisi
    (2016) Tirkeş, Güzin; Çelebi, Neşe; Koyuncu, Murat
    Gıda ve içecek endüstrisinde; üretim planlama kararı güvenilir bir talep tahminine bağlıdır. Bu üretim alanlarında -özellikle hammaddelerin bozulabilir olduğu düşünüldüğünde- taleplerin zamanlamasını tahmin etmek; üretimi planlamak ve müşteri gereksinimlerini karşılamak için çok önemlidir. Literatürde gıda ve içecek endüstrisinde talep tahmini yapmak için, otoregresif hareketli ortalama (ARMA), otoregresif entegre hareketli ortalama (ARIMA), doğrusal olmayan ARMA modelleri, Holt-Winters metodları, yapay sinir ağları (ANN), genetik algoritmalar gibi çeşitli istatistiksel modellerin denendiği görülmektedir. Yapılacak tahminler için kullanılacak model verilerin karakteristiğine -'eğilim' veya 'mevsimsellik' özelliklerine- bağlıdır. Bu çalışmada 'gerçel zamanlı, çok aşamalı ve çok hatlı' bir üretim sürdürürken, hem toptan hem de perakende satış yapan bir reçel-şerbet üretim tesisi ele alınmaktadır. Tesisin; kapasite sınırlamaları ve taleplerin belirsizliği gibi sorunların varlığında oluşan üretim zamanlaması problemini çözebilmek için 'zaman serileri analizi' temelli bir talep tahmini yaklaşım modeli kurulmuştur ve bu çalışmada bu model tanıtılmaktadır. Uzun dönem talep tahmini için kullanılan 'zaman serileri modeli işletmenin iki yıllık satış verilerinden elde edilen aylık satış bilgilerinden oluşturulmuştur. Modelde Holt ve Winters'ın üçlü üstel düzleştirme ve mevsimsel düzeltme metotları kullanılarak 2015 yılı için talep tahmini yapılmıştır. Uygulama, gıda ve içecek sektöründe mevsimsel belirsizlikleri ele alabilen ilk çalışmalardan biridir. Modelin tutarlılığında hata ölçütü olarak ortalama mutlak yüzdesel hata (MAPE) kriteri ele alınmıştır. Talep tahmin modelini kurduktan sonra, envanter planlama modülünü de içeren, üretim planlama ve zamanlama modeli olarak karışık tam sayılı programlama modeli kullanılmıştır. Geliştirilen modelin 'belirsizlik' içeren durumlara da kolaylıkla uyum gösterebilir olması, modeli hem şu anki problemin çözümü hem de gelecekteki çalışmalar için en uygun seçenek kılmaktadır. Çalışmanın son kısmında, uç noktalara varan değişken taleplerin olduğu durumlarda kullanıcılara yardımcı olabilecek bir karar destek sistemi önerilmiştir.
  • Doctoral Thesis
    Tek Yönlü Bağlara Sahip Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Yaşam Ömrü Eniyilemesi için Tasarım Uzayının İncelenmesi
    (2012) Özyer, Sibel Tarıyan; Koyuncu, Murat; Tavlı, Bülent
    Kablosuz algılayıcı ağlarda, enerji verimliliği en önemli tasarım amaçlarından biridir. Maksimum enerji verimliliği ile en uzun yaşam süresini sağlayan ağ mimarisinin elde edilmesi, tasarım parametrelerinin ayrıntılı ve sağlam şekilde araştırılmasını gerektirir. Tek yönlü bağlar kablosuz iletişim ve ağlarda çok iyi bilinen bir olgudur. Ancak tek yönlü bağların etkileri kablosuz algılayıcı ağların tasarım ve analizinde yeterince incelenmemiştir. Tek yönlü kablosuz ağ bağlarında, önceki çalışmaların bir çoğu, tek yönlü bağların etkilerini hafifletmek için bazı sezgisel tekniklerin tasarım ve analiziyle sınırlı kalmıştır. Bu tez çalışması tek yönlü bağlara sahip kablosuz algılayıcı ağların yaşam ömrüne olan etkisini araştırmaktadır. Parametre değişikliklerinin sonuçları ve değişikliklerin eniyi yaşam ömrü üzerindeki rolü gözlemlenmiştir. Sonra, elde edilen sonuçlar sadece çift yönlü bağlara sahip algılayıcı ağlarla karşılaştırılmıştır. Ana analiz aracı olarak doğrusal programlama kullanılmıştır.
  • Doctoral Thesis
    Mikroservislerin Optimal Boyutunu Hesaplama
    (2020) Vural, Hülya; Koyuncu, Murat
    Günümüzde bulut bilişim giderek standart ortam olmaya başlamıştır. Yekpare yazılım yapıları artık bulut isterlerine cevap verememektedir. Sonuç olarak, bağlığı az ve çevikliği yüksek yazılım geliştirmeye olanak sağlayan Mikroservis Mimari öne çıkmıştır. Mikroservis Mimari geleneksel servis mimarilerine göre daha küçük servislerin kullanımını önerir. Mikroservis Mimarinin tanımlandığı günden bugüne servislerin olması gereken boyut tartışması devam etmektedir. Bu tezde hangi ölçütlerin en elverişli servis büyüklüğünü bulmada yardımcı olduğu araştılmıştır. Bu tez kapsamında Alan Güdümlü Tasarım kullanmış iki örnek belirlenerek her bir örneğin daha küçük servisli ve daha büyük servisli opsiyonları üretilmiştir. Sonuçta büyük servisli opsiyon, orijinal opsiyon ve küçük servisli opsiyonlar karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmada götürgen bağlılık, getirgen bağlılık, kararsızlık, ilişkisel tutarlılık ve COSMIC fonksiyon noktaları ölçümlenmiştir. Sonuçlar götürgen bağlılık, getirgen bağlılık ve ilişkisel tutarlılık ölçümlemenin etken boyutu bulmaya daha uygun olduğunu göstermiştir. Sonuç değerlere bakarak Bölge Tabanlı Tasarımın etken boyuta ulaştırdığı gözlemlenmiştir.
  • Doctoral Thesis
    Savunma Planlama Sürecinde Teknoloji Yönetiminin Geliştirilmesi Amacıyla Bir Fonksiyonel Model Önerisi: Türkiye için Bir Durum Çalışması
    (2015) Akın, Hasan Umut; Özkil, Altan; Özkil, Altan; Özkil, Altan; Koyuncu, Murat; Aviation Management; Aviation Management
    Teknolojilerdeki hızlı gelişim ve değişim tüm sektörlerde olduğu gibi, özellikle sistemlerin sistemi yaklaşımını kapsayan savunma alanında da etkisini göstermiş, daha karmaşık hale gelen savunma sistemlerinin etkin planlanması ve verimli kullanımı Teknoloji Yönetimi (TY)'nin önemini artırmıştır. TY alanında mevcut araştırmalar ve uygulamalar çoğunlukla ticari işletmelerin teknoloji yönetimi süreçleri üzerinde durmaktadır. Bu tezde, mevcut savunma planlama süreçleri kapsamında TY'nin uygulanabilirliği; yazında yer alan ve çoğunlukla ticari uygulamalara yönelik TY çerçevesinde ele alınarak, TY aktiviteleri, yöntemleri ve araçları da dâhil olmak üzere Türk Savunma Planlama Sistemi özelinde araştırılmıştır. Ayrıca, savunma planlama sürecinde karar vermeye destek olacak, teknoloji ve operasyonel konseptler ile geleceğin yetenek ihtiyaçlarını dikkate alan işleyiş tarzları da çalışmada incelenmiştir. Tez kapsamında, Türk Savunma Bakanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden deneyimli katılımcılara TY farkındalığı ve kullanım düzeyi belirleme anketi uygulanmış ve mevcut TY aktivite, yöntem, araç ve tekniklerinin savunma sektörüne uygulanabilirliği analiz edilmiştir. Analiz ve anket sonuçları esas alınarak, savunma planlama sürecinin etkinliğini arttıracak ve savunma planlamacılarının görev ve fonksiyonlarını daha iyi yerine getirebilmelerini sağlayacak fonksiyonel bir TY modeli geliştirilerek savunma planlama sürecine entegre edilmiştir.