Atwood'un The Handmaid's Tale ve The Testaments Eserlerinde Toplumsal Cinsiyetlendirilmiş Mekânın Çift Yönlü İşlevi: Evsel ve Kurumsal Alanlarda Denetim ve Direniş

Abstract

Bu tez, Margaret Atwood'un The Handmaid's Tale ve The Testaments adlı eserlerinde toplumsal cinsiyetli mekânlar hem ataerkil kontrol aracı olarak işlev gördüğünü hem de feminist direnişe zemin hazırladığını incelemektedir. Gilead'da iktidar mekân üzerinden işler: yatak odaları, mutfaklar, çalışma odaları ve kurumsal yapılar kadınları baskılamak ve disipline etmek amacıyla tasarlanır. Ancak Atwood'un anlatıları bu mekânların durağan olmadığını gösterir; kadınlar bu alanları hafıza, dayanışma ve hayal gücü yoluyla dönüştürür. Yakın okuma yöntemi ve feminist mekân kuramı kullanılarak yapılan bu çalışmada Giorgio Agamben'in egemenlik teorisi, Doreen Massey'nin mekânsal politikalara dair dinamik yaklaşımı, Daphne Spain'in toplumsal cinsiyet ve mimarlık üzerine çalışmaları ile Gaston Bachelard'ın mekân poetikasından yararlanılmıştır. Tez, Gilead'daki her bir mekânın ya baştan toplumsal cinsiyetli olarak inşa edildiğini ya da ataerkil düzenin etkisiyle bu niteliği kazandığını ortaya koyar. Ataerki, tıpkı egemen iktidar gibi, mekân üzerinden işlemekte; ayrıştırmakta, kontrol etmekte ve kimin nerede yer alacağını belirlemektedir. Bu çalışma, Gilead'daki direnişin sadece kaçışla değil, dönüşümle mümkün olduğunu savunur: Kadınlar, Ardua Hall'da Lydia Teyze'nin gizli arşiv faaliyetlerinde ya da Agnes'in ev içindeki sessiz başkaldırısında olduğu gibi, mekânları yeniden şekillendirerek özneleşir. Atwood'un eserleri, ataerkil mekânsal düzenin kırılganlığını ortaya koyarak en baskıcı ortamların bile direniş potansiyeli taşıdığını gösterir. Bu tez, feminist edebiyat çalışmalarına, mekânı geri kazanmanın gücü geri kazanmak anlamına geldiğini vurgulayarak katkı sunmaktadır.This thesis investigates how gendered spaces in Margaret Atwood's The Handmaid's Tale and The Testaments function as instruments of patriarchal control while simultaneously enabling feminist resistance. In Gilead, power operates spatially: bedrooms, kitchens, studies and institutional buildings are designed to confine and discipline women by embedding oppression into architecture. Yet Atwood's narratives reveal that these spaces are not static; women subvert them through memory, solidarity, and imagination. Using close textual analysis and feminist spatial theory, this study draws on Giorgio Agamben's theory of sovereignty, Doreen Massey's dynamic view of space, Daphne Spain's work on gender and architecture, and Gaston Bachelard's poetics of space to explore how control and resistance can exist in the same places. The thesis explains how each space in Gilead is either built to be a gendered space or becomes one through patriarchal power, which, like sovereign power, acts through space: dividing, controlling, and defining who belongs where. The study argues that resistance in Gilead is not just escape but transformation: women reshape and reclaim spaces to assert agency, whether through Aunt Lydia's secret use of Ardua Hall or Agnes's quiet rebellion within domestic walls. By exposing the fragility of patriarchal control over space, Atwood's work shows that even the most repressive environments hold the seeds of resistance. This thesis contributes to feminist literary studies by showing how reclaiming space becomes a powerful form of reclaiming power.