Browsing by Author "Alkan, Neşe"

Now showing 1 - 6 of 6

Dikkat mi Nabız Mı: Apne Sürelerinin Tahmin Edilmesinde Yukarıdan Aşağıya ve Aşağıdan Yukarıya Süreçlerin Bütünleştirilmesine Yönelik Bir Ön Çalışma
(2023) Alkan, Neşe; Akış, Tolga
Serbest dalış performansı gibi bazı aktivitelerde zamanın doğru algılanması hayati önem taşımaktadır. Saniyeler ile ifade edilebilecek görece uzun zaman aralıklarının doğru tahmininin altında yatan kesin mekanizmaların anlaşılması, psikolojide çözülmesi gereken konulardan biridir. Bu amaçla, mevcut çalışmada, prospektif bir paradigma kullanılarak, 25, 50 ve 75 saniyelik apne sürelerinin yordayıcıları incelenmiştir. Çalışmanın verileri, iki deneysel koşulda, on bir serbest dalış sporcusunun hedef apne tahminlerini havada ve suda (daldırılmış) yapmaları yolu ile elde edilmiştir. Katılımcıların kalp atış hızı değerleri, dikkat kontrol kapasiteleri ve duygu durumlarının üç farklı hedef apne tahminindeki doğruluğunun incelendiği bu çalışmada: zaman tahminini etkileyen tek faktörün kalp atış hızı olmadığı; dikkat kapasitesi ve olumlu duygudurumun lineer olmayan bir tarzda zaman tahmininin doğruluğuna etki ettiği; yordayıcı olarak kullanılan bu üç değişkenin, deney koşuluna ve hedef aralığın süresine göre farklı şekilde etkili olduğu ve son olarak, katılımcıların en doğru zaman tahmininin, bu çalışmada kullanılan en uzun zaman aralığı olan 75 saniye suda apne olduğu bulunmuştur.
Kullanıcıların Isıl Konforu ile Duygu Durumları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi ve Deneysel Veri Odaklı Modellenmesi
(2022) Çeter, Aydın Ege; Turhan, Cihan; Alkan, Neşe
Kişiler yaşamları boyunca zamanlarının %90'ını iç mekanlarda geçirmektedir. Bu sebeple iç ortamlarda kişilerin termal konforunun sağlanması büyük önem taşımaktadır. Bununla beraber termal konforun sağlanabilmesi termal konforun doğru ölçülmesi ile mümkündür. Ancak termal konfor ölçümünün doğruluğu büyük bir sorun teşkil etmektedir. Bu alanda gerçekleştirilen çalışmalar ölçülen termal konfor değerleri ile kişilerin termal duyumu arasında önemli farkların bulunduğunu ortaya koymuştur. Buna ek olarak araştırmacılar çalışmalarında, bu farkın önemli nedenleri arasında olduğu düşünülen, kişilerin psikolojisinin termal duyum üzerindeki etkisini araştırmışlardır. Çalışmalar bu alanda önemli mesafeler kat etmiş olsa da yalnızca insan bedeninin psikolojik etkenler altındaki fiziksel tepkilerini incelemekten ve aradaki bağlantının varlığını kanıtlamaktan öteye gidememişlerdir. Öte yandan kişinin duygu durumunun insan psikolojisinin önemli göstergeleri arasında olduğu bilinmektedir. Bu nedenle bu tez, kişilerin duygu durumları ile termal duyumu arasındaki ilişkiyi araştırma ve Duygu-durum Düzeltme Faktörü (DDF) adı verilen yeni bir metot sunmayı amaçlamaktadır. Bu ilişkinin açığa çıkarılması için Atılım Üniversitesi'nde bulunan bir çalışma salonunda 16 Ağustos 2021 ve 15 Nisan 2022 tarihleri arasında bir dizi deney gerçekleştirilmiştir. Duygu durum ve termal duyum arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi için deneyler süresince Tahmini Ortalama Oy (PMV) ölçümleri ile birlikte Gerçek Ortalama Oy (AMV) ve Duygu Durum Profili (POMS) anketi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar kişilerin termal duyumlarını en fazla etkileyen duygu durum sınıflarının çok karamsar, çok iyimser ve karamsar duygu durum sınıfları olduğunu ortaya çıkartmış ve ölçüm sonuçlarından daha sıcak hissettikleri ortaya koymuştur. Ayrıca DDF değerleri çok karamsar, çok iyimser ve karamsar duygu durum sınıfları için sırasıyla -0.125, -0.114 ve -0.075 olarak hesaplanmıştır.
“Psikolog” olmanın dayanılmaz cazibesi
(İz Dergisi, 2014) Alkan, Neşe
Üniversitelerin Psikoloji bölümlerine öğrencilerin ilgilerinin giderek arttığını görüyoruz. Psikolojiyi bu kadar cazip kılan nedir? İnsanı, duygu, düşünce, davranışı ile yaşadığı her ortamda anlamak, bir bütün olarak anlamak, yönlendirmek ve yardımcı olmak pek çok insanın iş hayatında yaşamak istediği bir doyum olsa gerek. Hem eğitiminde, hem de meslekte sunduğu çeşitli uzmanlık konuları bu mesleği galiba daha da çekici hale getiriyor. Doğum öncesinden ölüme kadar insanı incelen gelişim psikolojisi, insanın normal dışı hallerini inceleyen klinik psikoloji, sosyal hayatta ve başka insanların varlığında inceleyen soysal psikoloji, iş yaşamında insanı inceleyen endüstri örgüt psikolojisi, duyum, algı, öğrenme ve zihinsel süreçleri inceleyen deneysel/bilişsel psikoloji, suç ve insanı değerlendiren adli psikoloji. Bu liste daha da uzayabilir, trafik psikolojisi, spor psikolojisi, eğitim psikolojisi, sağlık psikolojisi, politik psikoloji. İnsan ihtiyaçları arttıkça ve değiştikçe bu liste daha da uzayacağa benzer.
Recognition and Misclassification Patterns of Basic Emotional Facial Expressions: An Eye-Tracking Study in Young Healthy Adults
(MDPI, 2025) Alkan, Neşe
Accurate recognition of basic facial emotions is well documented, yet the mechanisms of misclassification and their relation to gaze allocation remain under-reported. The present study utilized a within-subjects eye-tracking design to examine both accurate and inaccurate recognition of five basic emotions (anger, disgust, fear, happiness, and sadness) in healthy young adults. Fifty participants (twenty-four women) completed a forced-choice categorization task with 10 stimuli (female/male poser x emotion). A remote eye tracker (60 Hz) recorded fixations mapped to eyes, nose, and mouth areas of interest (AOIs). The analyses combined accuracy and decision-time statistics with heatmap comparisons of misclassified versus accurate trials within the same image. Overall accuracy was 87.8% (439/500). Misclassification patterns depended on the target emotion, but not on participant gender. Fear male was most often misclassified (typically as disgust), and sadness female was frequently labeled as fear or disgust; disgust was the most incorrectly attributed response. For accurate trials, decision time showed main effects of emotion (p < 0.001) and participant gender (p = 0.033): happiness was categorized fastest and anger slowest, and women responded faster overall, with particularly fast response times for sadness. The AOI results revealed strong main effects and an AOI x emotion interaction (p < 0.001): eyes received the most fixations, but fear drew relatively more mouth sampling and sadness more nose sampling. Crucially, heatmaps showed an upper-face bias (eye AOI) in inaccurate trials, whereas accurate trials retained eye sampling and added nose and mouth AOI coverage, which aligned with diagnostic cues. These findings indicate that the scanpath strategy, in addition to information availability, underpins success and failure in basic-emotion recognition, with implications for theory, targeted training, and affective technologies.
Recognition and Misclassification Patterns of Basic Emotional Facial Expressions: An Eye-Tracking Study in Young Healthy Adults
(MDPI, 2023) Alkan, Neşe
Üniversite Adaylarının Bölüm Tercihleri: Bir Kariyer Araştırma Yöntemi Olarak Bölüm Tanıtımları
(2014) Alkan, Neşe
Bu çalışmada, üniversite tercih dönemlerinde, adaylara üniversite ve bölümler hakkında detaylı bilgi vermek amacı ile pek çok üniversite tarafından gerçekleştirilen etkinliklerinden biri olan, yüz-yüze bölüm bilgilendirme görüşmelerinin, üniversite adaylarının tercihlerine olan etkisi araştırılmıştır. Araştırma üç ayrı çalışmadan oluşmaktadır. Çalışma 1 ve 2'de, Ankara'da bulunan bir Vakıf Üniversitesinin Psikoloji bölümü öğretim elemanları tarafından tercih döneminde (Temmuz - Ağustos 2011) gerçekleştirilen, bölüm bilgilendirme görüşmelerine katılmış 58 üniversite adayı, Çalışma 3'de ise adı geçen bölümde öğrenim gören 167 öğrenci araştırmaya dahil edilmişlerdir. Araştırma sonuçlarına göre üniversite tercih döneminde bölüm ve üniversite hakkında bilgi alan adayların bölüm hakkındaki görüşlerinin olumlu yönde değiştiği, bilgilendirme görüşmesi sonucunda ilgili bölümü tercih edeceğini belirten adayların sayısının arttığı görülmüştür. Bilgilendirme görüşmesi sonrasında, tercihleri arasında ilgili bölüme yer vereceğini belirten adayların büyük kısmının ise ilgili bölümü tercih etmedikleri bulunmuştur. Çalışma 3'de ise üniversite öğrencilerinin ilgili bölüm hakkında bilgi edinmek için kullandıkları kaynaklar ve bu kaynakların tercihleri üzerinde ne derece etkili olduğu araştırılmıştır. En önemli etkenlerin, sırası ile, bölüm ziyareti, üniversite ve bölümün internet sayfaları, ÖSYM kılavuzu ve dershane rehber öğretmenler/psikolojik danışmanlar, en az etkisi olan kaynakların ise eğitim fuarları, televizyon, ilan panosu tanıtımları ve gazete ilanları olduğu bulunmuştur