Depresyon Tanısı Olan ve Insomnia Yaşayan Bireylere Uygulanan Bilişsel Davranışçı Terapi Müdahalesinin Insomnia Üzerine Etkisi: Meta Analiz

Abstract

Amaç: Bu meta-analiz, depresyon tanısı almış ve insomnia yaşayan bireylerde bilişsel davranışçı terapinin insomnia semptomlarına etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: PRISMA yönergelerine uygun olarak yürütülen çalışmada, Ekim 2024-Mart 2025 arasında beş veri tabanında literatür taranmış, deneysel tasarımlı BDT müdahale çalışmaları dahil edilmiştir. Veriler Comprehensive Meta-Analysis v2 ile analiz edilerek Cohen’s d ile etki büyüklüğü hesaplanmış, rastgele etkiler modeli kullanılmıştır. Bulgular: Toplam 11 RCT çalışmasından elde edilen 2658 katılımcının verileri analiz edilmiş; BDT’nin insomnia şiddetini anlamlı düzeyde azalttığı görülmüştür (SMD =-1,392; %95 GA:-1,562, -1,223; p<0,001). Etki büyüklüğü müdahale yöntemi, seans sayısı ve ülkeye göre değişmiştir. Sonuç: Bulgular, BDT’nin depresyonla ilişkili insomnia tedavisinde etkili olduğunu göstermektedir.Aim: This meta-analysis aims to evaluate the effect of cognitive behavioral therapy on insomnia symptoms in individuals diagnosed with depression and experiencing insomnia. Materials and Methods: Conducted in accordance with PRISMA guidelines, this study involved a systematic literature search across five databases between October 2024 and March 2025. Experimental- design studies implementing CBT interventions were included. Data were analyzed using Comprehensive Meta-Analysis v2 software, and effect sizes were calculated using Cohen’s d under a random-effects model. Results: Data from 2658 participants across 11 randomized controlled trials (RCTs) were analyzed. CBT was found to significantly reduce the severity of insomnia (SMD=-1.392; 95% CI:-1.562, -1.223; p<0.001). The effect size varied according to the intervention method, number of sessions, and country of origin. Conclusion: The findings indicate that CBT is an effective intervention for treating insomnia associated with depression.