Küresel İklim Rejiminde Denizel Çevre Politikaları: Birleşmiş Milletler Taraflar Konferansı Kararlarına Dayalı Bir Değerlendirme

Abstract

Bu çalışma, küresel iklim rejimi kapsamında denizel çevre politikalarının nasıl ele alındığını ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) taraflar konferansları (COP, CMP ve CMA) kararlarının bu politikalar üzerindeki etkisini incelemektedir. Denizel çevre, iklim değişikliğinin etkilerini en yoğun şekilde hisseden ekosistemlerden biridir ve bu bağlamda uluslararası politika kararlarının bu ekosistemlere yönelik etkileri büyük bir önem taşımaktadır. Makale, küresel iklim rejimi ve denizel çevre politikalarının tarihsel gelişimi, BMİDÇS ve bağlı anlaşmalar çerçevesinde değerlendirilmesi, COP kararlarının analizi ve denizel çevre politikalarıyla ilişkisini ele almaktadır. Ayrıca, Kyoto Protokolü (CMP kararları) ve Paris Anlaşması (CMA kararları) kapsamında alınan kararların denizel ekosistemlere etkisi de incelenmektedir. Çalışma, küresel iklim rejiminin okyanus ve denizlere olan etkisini anlamak amacıyla BMİDÇS tarafından alınan kararları belirli kategorilere ayırmakta ve sınıflandırmaktadır. Bunlar arasında deniz taşımacılığında karbon emisyonlarının azaltılması, küçük ada devletlerinin dirençliliği, deniz kıyılarının korunması ve planlanması, denizel biyoçeşitliliğin korunması, deniz su seviyesindeki yükselmenin önlenmesi, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinin sürdürülebilirliği, asidifikasyonun engellenmesi ve mavi karbon süreçlerinin geliştirilmesi gibi temel alanlar yer almaktadır. Makalenin bulguları, son yirmi yılda okyanus ve denizlerin iklim politikaları içindeki rolünün arttığını göstermektedir. COP kararlarında denizel çevre konuları giderek daha fazla yer almakta, ancak bu kararların bağlayıcılığının ve etkinliğinin sınırlı olduğu belirtilmektedir. Kyoto Protokolü kapsamındaki CMP kararlarında denizel çevre konularına yeterince odaklanılmadığı görülürken, Paris Anlaşması sonrasında CMA kararlarında bu konulara daha fazla vurgu yapıldığı saptanmıştır. Sonuç olarak, BMİDÇS ve bağlı konferans kararlarının denizel çevre politikaları üzerindeki etkisi giderek artmaktadır. Ancak, deniz ekosistemleri ve iklim politikaları arasındaki ilişkinin daha fazla vurgulanması, denizel çevreyi koruyacak bağlayıcı kararların alınması ve uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir. Makale, gelecekteki BM iklim rejimi toplantılarında denizel ekosistemlere ilişkin kararların daha çok yer alabilmesi için politika yapıcılara önerilerde bulunmaktadır.