TÜRKİYE'DEKİ TRAFİK KAZALARININ PERİYODİK YAPISININ ARAŞTIRILMASI

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye'de 2019 yılında meydana gelen günlük trafik kazaları verilerine zaman serisi analizi uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan verilerin en önemli özelliği kolluk birimleri tarafından günlük olarak tutulan resmi trafik kazası kayıtları olmasıdır. Bu verilerle ilgili olarak en uygun zaman serisi modeli belirlenmiş ve trafik kazalarında periyodik bileşenlerin olup olmadığı incelenmiştir. Verilerin birinci dereceden entegre olduğu görülmektedir. Bu durumda serinin birinci dereceden farkı istatistiksel sonuç açısından alınmıştır. Serinin grafikleri incelendiğinde, serilerde olası periyodikliğin bulunabileceği varsayımı ile Akdi ve Dickey (1998) tarafından önerilen periodogram temelli birim kök testi ile serinin durağanlığı da test edilmiş ve serinin % 10 anlamlılık düzeyinde durağan olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre 2019 yılında günlük trafik kaza sayılarında 33, 36.5 ve 73 günlük dönemlerin önemli olduğu tespit edilmiştir. 73 günlük sürenin Ramazan Bayramı ile Kurban Bayramı arasındaki döneme denk geldiği (iki dini bayram arasında 70 günlük bir ara vardır) gösterilmiştir.