İNSAN HAKLARININ İNSANİ ULUSLARARASI HUKUK NORMLARININ OLUŞUMUNDA ETKİSİ

Abstract

İnsan haklarının 1945’ten itibaren gösterdiği gelişme insani uluslararası hukuku etkilemektedir. Askeri operasyonlar çerçevesinde alınan önlemler sadece insani uluslararası hukuka veya uluslararası ceza hukukuna göre değil, insan haklarına göre de denetlenmektedir. Cenevre Konvansiyonlarında ve bu konvansiyonlara ilişkin I No.lu ek protokolde çok sayıda kişi ve obje zararla karşılığın uygulama alanı dışında bırakılmış olsa da, uluslararası hukuk enstrümanı olarak sivil halka karşı zararla karşılık uygulaması devam etmektedir. Makalede sivil halka karşı silahlı güç içeren zararla karşılığın meşruiyeti ve haklı- lığı tartışmaları yanısıra, bu çerçevede insani uluslararası hukukun şekillenmesinde insan haklarının oynadığı role ışık tutulmaktadır.