Silah İthalatı ve İhracatının Ekonomik Büyümeye Etkisi: Türkiye Örneği

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'nin silah ithalatı ve ihracatı ile ekonomik büyüme arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. 2004 ve 2023 yılları arasında çeyrek dönemlik verilerle yapılan analizlerde, söz konusu değişkenler arasındaki uzun dönem eşbütünleşme ilişkisinin varlığı Johansen eşbütünleşme testi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, söz konusu değişkenler arasında uzun dönemli bir denge ilişkisinin varlığına işaret etmektedir. Uzun dönemli etkileşimlerin ortaya konulabilmesi amacıyla oluşturulan vektör hata düzeltme modeli kapsamında yapılan analizlerde, kısa dönemli etkilerin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Uzun dönem analiz sonuçları, özellikle silah ithalatının ekonomik büyüme üzerinde olumsuz bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, silah ihracatının ekonomik büyüme üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı gözlemlenmiştir. Hata düzeltme modeli sonuçları, reel GSYH'nin denge seviyesinden sapması durumunda zamanla bu dengeye yeniden döndüğünü ortaya koymaktadır. Bu durum, Türkiye ekonomisinin uzun dönemde içsel dengelerini koruma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları, savunma sanayi politikalarının yönlendirilmesi açısından önemli ipuçları sunmaktadır. Özellikle silah ithalatının ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceği gerçeğinden hareketle, ithalat kalemlerinin niteliği detaylı biçimde analiz edilmelidir. Savunma sanayiinde yerli üretimin artırılması, ithalata olan bağımlılığın azaltılması ve düşük katma değerli ürünlerin yerli muadilleriyle ikamesi yönünde atılacak adımlar, sürdürülebilir büyüme hedefleri açısından önem arz etmektedir. Anahtar Sözcükler: Silah Ticareti, Ekonomik Büyüme, Johansen Eşbütünleşme Testi, Vektör Hata Düzeltme Modeli, Türkiye Ekonomisi.This study aims to examine the long- and short-term relationships between Turkey's arms imports and exports and economic growth. In analyses using quarterly data between 2004 and 2023, the existence of a long-term cointegration relationship between these variables was assessed using the Johansen cointegration test. The findings indicate the existence of a long-term equilibrium relationship between these variables. Analyses conducted within the scope of the vector error correction model, designed to reveal long-term interactions, concluded that the short-term effects were not statistically significant. Long-term analysis results indicate that arms imports, in particular, have a negative impact on economic growth. In contrast, arms exports are observed to have no significant impact on economic growth. Error correction model results reveal that if real GDP deviates from its equilibrium level, it returns to this equilibrium over time. This suggests that the Turkish economy tends to maintain its internal balance in the long run. The research findings offer important insights into the direction of defense industry policies. Given the potential negative impact of arms imports on economic growth, the nature of imported items should be analyzed in detail. Increasing domestic production in the defense industry, reducing import dependency, and substituting low-value-added products with domestic equivalents are crucial for sustainable growth goals. Keywords: Arms Trade, Economic Growth, Johansen Cointegration Test, Vector Error Correction Model, Turkish Economy.